Công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân luôn là nhiệm vụ quan trọng, góp phần bảo đảm an sinh xã hội và nâng cao chất lượng cuộc sống. Những năm qua, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Gia Lai đã chú trọng triển khai đồng bộ các hoạt động y tế dự phòng, chăm sóc sức khỏe ban đầu gắn với Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”. Qua đó, góp phần nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi của người dân, từng bước hình thành nếp sống văn minh, khoa học, xây dựng môi trường sống an toàn, lành mạnh tại cộng đồng.
Lãnh đạo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Gia Lai trực tiếp điều tra, giám sát chỉ số muỗi tại các địa phươngtrong phòng, chống bệnh sốt xuất huyết (Ảnh: Thu Phương)

Chủ động phòng, chống dịch bệnh, nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe nhân dân

Trong năm 2026, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Gia Lai đã chủ động tham mưu và triển khai đồng bộ các giải pháp phòng, chống dịch bệnh truyền nhiễm.Trước diễn biến phức tạp của các bệnh sốt xuất huyết, tay chân miệng, đơn vị tăng cường giám sát dịch tễ từ tuyến tỉnh đến cơ sở, kịp thời phát hiện, xử lý các ổ dịch, hạn chế nguy cơ lây lan và bùng phát trên diện rộng. Công tác chuẩn bị nhân lực, vật tư, hóa chất và phương tiện phòng, chống dịch cũng được quan tâm, góp phần nâng cao năng lực ứng phó của hệ thống y tế dự phòng.
Cùng với các giải pháp chuyên môn, hoạt động phòng, chống dịch bệnh được gắn kết chặt chẽ với việc xây dựng nếp sống văn minh, giữ gìn vệ sinh môi trường tại khu dân cư. Thông qua các chiến dịch diệt lăng quăng/bọ gậy, phun hóa chất chủ động và các hoạt động hưởng ứng phong trào vệ sinh yêu nước, người dân ngày càng nâng cao ý thức tự giác trong việc phát quang bụi rậm, khơi thông cống rãnh, thu gom rác thải, loại bỏ các vật dụng chứa nước không cần thiết. Những việc làm thiết thực này không chỉ góp phần phòng ngừa dịch bệnh mà còn tạo cảnh quan môi trường xanh, sạch, đẹp tại mỗi gia đình và khu dân cư.
Đáng chú ý, tỷ lệ hộ gia đình sử dụng nguồn nước sinh hoạt hợp vệ sinh đạt 96,7%; tỷ lệ hộ có nhà tiêu hợp vệ sinh đạt 88,7%. Đây là những kết quả thiết thực, góp phần cải thiện điều kiện vệ sinh, nâng cao chất lượng môi trường sống và thực hiện các tiêu chí về môi trường trong xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư.
Công tác tiêm chủng mở rộng, chăm sóc sức khỏe bà mẹ và trẻ em tiếp tục được quan tâm triển khai.Tính đến hết tháng 10 năm 2026, tỷ lệ trẻ dưới 1 tuổi được tiêm chủng đầy đủ đạt 72,6%. Các hoạt động tiêm vắc xin phòng bệnh cho trẻ em và phụ nữ mang thai được duy trì, bảo đảm an toàn tiêm chủng. Bên cạnh đó, các chương trình cải thiện tình trạng dinh dưỡng trẻ em, cấp phát viên đa vi chất cho phụ nữ mang thai tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi được triển khai phù hợp với điều kiện thực tế, góp phần nâng cao sức khỏe bà mẹ, trẻ em. Tỷ lệ suy dinh dưỡng thể nhẹ cân ở trẻ dưới 5 tuổi giảm xuống còn 10,72%, thể hiện những nỗ lực trong công tác chăm sóc dinh dưỡng và bảo vệ sức khỏe thế hệ tương lai.
h 19 2
Hoạt động tiêm chủng mở rộng cho trẻ em tại xã Tuy Phước Tây. (Ảnh: Thu Phương)

Bên cạnh chăm sóc sức khỏe bà mẹ, trẻ em và phòng, chống dịch bệnh, mạng lưới y tế cơ sở tiếp tục phát huy vai trò trong quản lý, sàng lọc và điều trị các bệnh không lây nhiễm phổ biến như tăng huyết áp, đái tháo đường. Thông qua hoạt động truyền thông, tư vấn, hướng dẫn người dân chủ động kiểm tra sức khỏe định kỳ, đo huyết áp, kiểm tra đường huyết và tuân thủ điều trị, nhiều trường hợp có nguy cơ mắc bệnh được phát hiện, quản lý và theo dõi kịp thời, góp phần hạn chế các biến chứng nguy hiểm. Đặc biệt, những thông điệp về hạn chế sử dụng rượu, bia, không hút thuốc lá, ăn uống hợp lý và tăng cường hoạt động thể lực ngày càng được lan tỏa, từng bước hình thành thói quen sống tích cực, lành mạnh trong mỗi gia đình và cộng đồng.
h 19 3
Cán bộ Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Gia Lai thực hiện cân, đo, theo dõi tình trạng dinh dưỡng trẻ em dưới 5 tuổi tại các địa phương (Ảnh: Thu Phương)

Không chỉ tập trung phòng, chống dịch bệnh và chăm sóc sức khỏe thường xuyên, Trung tâm còn chú trọng triển khai các hoạt động phòng, chống tai nạn thương tích, xây dựng mô hình “Cộng đồng an toàn” tại cơ sở, trong đó có xã Ayun. Trung tâm đã tổ chức điều tra, khảo sát, đánh giá “Ngôi nhà an toàn” tại 2.792 hộ gia đình, đồng thời tập huấn kỹ năng sơ cấp cứu cho lực lượng tuyến cơ sở. Qua đó, giúp người dân nâng cao kiến thức, kỹ năng nhận diện các nguy cơ, chủ động phòng ngừa và xử lý những tình huống tai nạn thương tích thường gặp, nhất là đối với trẻ em và người cao tuổi, góp phần xây dựng môi trường sinh hoạt an toàn trong mỗi gia đình.
Trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe người lao động, Trung tâm đã triển khai quan trắc môi trường lao động tại 84 đơn vị, doanh nghiệp; đồng thời tổ chức khám phát hiện bệnh nghề nghiệp cho hàng nghìn người lao động. Hoạt động này góp phần đánh giá các yếu tố nguy cơ tại nơi làm việc, kịp thời phát hiện những vấn đề ảnh hưởng đến sức khỏe, từ đó đề xuất các giải pháp cải thiện điều kiện lao động, hướng đến xây dựng môi trường làm việc an toàn, xanh, sạch, đẹp và thân thiện, bảo đảm quyền lợi, sức khỏe của người lao động.

Tiếp tục lan tỏa phong trào, xây dựng cộng đồng khỏe mạnh, văn minh

Những kết quả đạt được trong công tác y tế dự phòng và chăm sóc sức khỏe nhân dân không chỉ thể hiện nỗ lực của ngành y tế mà còn khẳng định vai trò quan trọng của sự phối hợp giữa các cấp, các ngành và sự tham gia tích cực của người dân.Bởi xây dựng cộng đồng khỏe mạnh không chỉ là nhiệm vụ của riêng ngành y tế mà cần bắt đầu từ ý thức và hành động của mỗi cá nhân, mỗi gia đình. Khi mỗi người dân chủ động giữ gìn vệ sinh nhà ở, mỗi khu dân cư duy trì cảnh quan sạch đẹp, mỗi gia đình quan tâm chăm sóc sức khỏe các thành viên và thực hiện nếp sống khoa học, những giá trị văn hóa tốt đẹp sẽ được lan tỏa bằng chính những việc làm thiết thực trong đời sống hằng ngày.
Đây cũng là những nội dung có ý nghĩa thiết thực trong việc nâng cao chất lượng Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”, gắn xây dựng gia đình văn hóa, khu dân cư văn hóa với bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Việc chủ động phòng bệnh, giữ gìn vệ sinh môi trường, xây dựng không gian sống an toàn, lành mạnh không chỉ góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống mà còn tạo nền tảng để xây dựng cộng đồng đoàn kết, văn minh và phát triển bền vững.
h 19 4
Bác sĩ Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Gia Lai khám phát hiện bệnh nghề nghiệp cho người lao động tại các doanh nghiệp. (Ảnh: Thu Phương)

Cùng với đó, công tác truyền thông, giáo dục sức khỏe tiếp tục được đẩy mạnh bằng nhiều hình thức phù hợp với từng nhóm đối tượng và địa bàn, nhất là vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Nội dung tuyên truyền tập trung vào phòng, chống dịch bệnh, vệ sinh môi trường, dinh dưỡng hợp lý, chăm sóc sức khỏe bà mẹ và trẻ em, phòng, chống bệnh không lây nhiễm và tai nạn thương tích. Việc lồng ghép các tiêu chí về y tế, chăm sóc sức khỏe và vệ sinh môi trường vào các phong trào thi đua tại cơ sở cũng tiếp tục được chú trọng, nhằm tạo sự đồng thuận, huy động sự tham gia của cả hệ thống chính trị và toàn thể nhân dân.
Phát huy những kết quả đạt được trong thời gian qua, ngành y tế dự phòng tỉnh Gia Lai tiếp tục tập trung thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm trong những tháng cuối năm 2026. Trong đó, chú trọng giám sát chặt chẽ tình hình dịch bệnh mùa Đông - Xuân, chủ động xây dựng phương án ứng phó, chuẩn bị đầy đủ nhân lực, vật tư, hóa chất và phương tiện để kịp thời xử lý các tình huống dịch bệnh phát sinh.
Với phương châm lấy y tế dự phòng làm nền tảng, y tế cơ sở làm nòng cốt và người dân làm trung tâm, Gia Lai tiếp tục hướng đến mục tiêu nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe toàn diện, xây dựng môi trường sống an toàn, lành mạnh. Qua đó, góp phần lan tỏa những giá trị tích cực của Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”, xây dựng gia đình hạnh phúc, cộng đồng đoàn kết, văn minh, đồng thời đóng góp thiết thực vào việc thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh năm 2026./.

Tác giả bài viết: Thu Phương - Khoa TT-GDSK- Trung tâm Kiểm soát bệnh tật