Tập huấn giám sát và phối hợp liên ngành phòng, chống bệnh dại tại Gia Lai
Thứ sáu - 16/10/2026 15:16
Ngày 16/10/2026, tại phường Pleiku, tỉnh Gia Lai, Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương phối hợp với Sở Y tế và Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh tổ chức lớp tập huấn hướng dẫn giám sát và triển khai mô hình phối hợp liên ngành y tế - thú y trong giám sát bệnh dại dựa vào người bị động vật cắn đi tiêm chủng năm 2026. Hoạt động nhằm nâng cao năng lực giám sát, điều tra, xử lý bệnh dại và tăng cường phối hợp giữa các ngành trong công tác phòng, chống bệnh trên địa bàn tỉnh.
Toàn cảnh lớp tập huấn về hướng dẫn giám sát và mô hình phối hợp liên ngành phòng, chống bệnh dại tại Gia Lai.
Tham dự lớp tập huấn có TS. Nguyễn Thị Thanh Hương, Trưởng Văn phòng Chương trình phòng, chống bệnh dại trên người (Bộ Y tế); lãnh đạo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) Gia Lai, cùng đại diện các đơn vị y tế, thú y và cán bộ chuyên môn tại các xã, phường trên địa bàn tỉnh.
Phát biểu khai mạc lớp tập huấn, ông Nguyễn Thanh Truyền, Giám đốc CDC Gia Lai, nhấn mạnh bệnh dại vẫn là vấn đề y tế công cộng đáng lo ngại. Trong 9 tháng đầu năm 2026, Gia Lai ghi nhận 5 trường hợp tử vong do bệnh dại, cao nhất khu vực miền Trung - Tây Nguyên và đứng thứ tư cả nước. Tính từ năm 2021 đến tháng 9/2026, toàn tỉnh ghi nhận 47 trường hợp tử vong, trong đó 41 trường hợp ở khu vực phía Tây. Đáng chú ý, có 21 trường hợp tử vong là trẻ em dưới 15 tuổi; riêng năm 2026, nhóm tuổi này chiếm 4 trong tổng số 5 trường hợp tử vong.
Đặc biệt, 91,49% số trường hợp tử vong không tiêm vắc xin phòng dại sau phơi nhiễm. Đây là thực trạng đáng báo động, bởi bệnh dại có thể phòng ngừa hiệu quả nếu người bị động vật nghi dại cắn hoặc cào được xử trí vết thương và tiêm vắc xin, huyết thanh kháng dại kịp thời theo chỉ định.
Trước tình hình trên, việc tăng cường giám sát, chia sẻ thông tin và phối hợp giữa ngành y tế với ngành thú y có ý nghĩa quan trọng, nhất là tại địa bàn rộng, dân cư phân bố không đồng đều và một số khu vực còn khó khăn trong tiếp cận dịch vụ y tế. Đây cũng là cơ sở để Gia Lai đẩy mạnh mô hình phối hợp liên ngành theo cách tiếp cận “Một sức khỏe”, gắn kết công tác bảo vệ sức khỏe con người với kiểm soát bệnh dại trên động vật.
Báo cáo viên trình bày các nội dung chuyên môn tại lớp tập huấn.
Trọng tâm của mô hình là giám sát bệnh dại dựa vào người bị động vật cắn đi tiêm chủng (IBCM). Theo đó, thông tin về người bị động vật cắn đến cơ sở y tế tiêm phòng được chia sẻ kịp thời với ngành thú y để xác minh tình trạng con vật, đánh giá nguy cơ và triển khai các biện pháp xử lý phù hợp. Ở chiều ngược lại, dữ liệu giám sát, điều tra và xét nghiệm bệnh dại trên động vật là cơ sở giúp ngành y tế đánh giá nguy cơ phơi nhiễm, tư vấn và hướng dẫn người dân thực hiện các biện pháp dự phòng sau phơi nhiễm. Qua đó, hai ngành chủ động phối hợp phát hiện nguy cơ, xử lý kịp thời và hạn chế các trường hợp tử vong do bệnh dại.
Tại lớp tập huấn, các học viên được cập nhật tình hình bệnh dại ở người và động vật tại Gia Lai giai đoạn 2021- 2026; hướng dẫn giám sát, điều tra, xử lý ổ dịch trên người và động vật; phối hợp lấy mẫu, sàng lọc và xét nghiệm bệnh phẩm; quy trình lấy mẫu, vận chuyển, bảo quản bệnh phẩm nghi dại trên động vật; bảo đảm an toàn sinh học trong quá trình lấy mẫu, vận chuyển bệnh phẩm; hướng dẫn phòng bệnh và điều trị dự phòng bệnh dại ở người.
Bên cạnh nội dung lý thuyết, học viên còn thực hành cơ chế phối hợp liên ngành y tế - thú y trong giám sát, lấy mẫu và vận chuyển bệnh phẩm ở người và động vật. Qua đó, cán bộ chuyên môn được củng cố kiến thức, kỹ năng nghiệp vụ, đồng thời nâng cao khả năng trao đổi, chia sẻ thông tin và phối hợp xử lý các tình huống phát sinh trong thực tế.
Việc triển khai mô hình giám sát bệnh dại dựa vào người bị động vật cắn đi tiêm chủng không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả giám sát dịch tễ mà còn tạo cơ sở để xác định sớm các khu vực, nhóm đối tượng có nguy cơ cao, từ đó tổ chức truyền thông và can thiệp phù hợp. Đây là giải pháp cần thiết nhằm tăng cường sự phối hợp giữa y tế, thú y và chính quyền địa phương, nâng cao nhận thức của người dân về phòng, chống bệnh dại, đặc biệt là việc tiêm phòng cho chó, mèo và chủ động tiêm vắc xin phòng dại ngay sau khi bị động vật nghi dại cắn hoặc cào.
Thông qua lớp tập huấn, Gia Lai hướng đến nâng cao năng lực giám sát, phát hiện và xử lý nguy cơ bệnh dại theo hướng chủ động, đồng bộ giữa các ngành, góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng và giảm thiểu các trường hợp tử vong do bệnh dại trên địa bàn tỉnh.
Tác giả bài viết: Phương Nga (Khoa Truyền thông GDSK - CDC)
